Karin den Oudsten

Op de thee bij Karin den Oudsten, stichting Me Mam

“Ik zet me ervoor in dat vrouwen mondiger worden en dat medische professionals leren van de ervaringen van moeders.”-karin den oudsten

theepotkleinDeze keer leidt mijn speurtocht naar verhalen me naar Hoogvliet waar ik op de thee ga bij Karin den Oudsten. Een vrouw met een bijzonder verhaal. Toen Karin 39 jaar was, raakte ze enkele dagen na de geboorte van haar tweede kind in een psychotische toestand, oftewel kraambedpsychose. Een heftige tijd, die gelukkig alweer een aantal jaren achter haar ligt. Jaren die zij heeft gebruikt om haar  ervaringen en unieke kennis te delen met andere moeders en met medische professionals. Onlangs startte zij met de stichting Me Mam, een platform voor moeders met psychische klachten na de bevalling.

Kun je vertellen wat er gebeurt als je in een kraambedpsychose raakt?

Het was een hele vreemde gewaarwording. Op de vijfde dag na de bevalling van mijn tweede zoon zat ik achter de computer om wat emails te versturen toen ik plotseling iets raars in mijn hoofd voelde, alsof er een hele koude vloeistof aan de linkerkant door mijn hersenen stroomde. Ik wist meteen dat er iets mis was en waarschuwde mijn man. Ik dacht eerst aan een hersenbloeding, maar ik kon nog gewoon praten. Het was alsof ik van het ene op het andere moment in een soort parallel bewustzijn terecht was gekomen; afgesneden van mijn emoties en niet meer in contact met de realiteit.

Bij een psychose raakt je hele denken ontregeld, je verliest je contact met de buitenwereld omdat je hersenen de signalen vanuit je zintuigen niet goed meer verwerken. Daardoor ga je dingen zien die er niet zijn, en geluiden horen die een ander niet ervaart. Mijn hele besef van tijd was weg, ik dacht telepathie met mijn man te hebben en mijn lichaam voelde anders aan. Het was een hele angstige en eenzame ervaring, waarin ik alles en iedereen wantrouwde. Ik ben uiteindelijk dezelfde avond nog in een ambulance naar een psychiatrische kliniek gebracht, waar ik drie dagen ben gebleven. Daarna ben ik overgeplaatst naar het Erasmus MC waar ik vijf weken lang ben behandeld. Het dieptepunt was de 24 uur die ik in een isoleercel heb doorgebracht. Ik had aangegeven dat ik weg wilde, naar mijn man en kinderen en dreigde om een stoel door de glazen deur te gooien. Toen ik was opgesloten, dacht ik: erger dan dit wordt het niet, dus dan kan het alleen maar beter worden. Als ik hier uit ben, dan ga ik wat doen met deze ervaring. Uiteindelijk heeft het een jaar geduurd voordat ik zodanig was hersteld dat ik weer kon gaan reïntegreren in mijn werk. Ik had toen een goede functie als ICT’er bij het pensioenfonds van een multinational.

Maar wat maakte dat je, toen je hersteld was, bezig bleef met deze psychose? Je hebt er o.a. twee boeken over geschreven.

Dat was onderdeel van mijn verwerkingsproces. Hoewel anderen dachten dat ik na de opname al hersteld was, moest toen pas de hele emotionele verwerking nog beginnen. Voor mij was het nodig om alles wat er gebeurd was eerst verstandelijk te begrijpen. En omdat ik al tijdens de psychose allerlei zaken had opgeschreven, kon ik naderhand dit gebruiken om goed uit te leggen wat er precies gebeurd was. Ik legde dit vast in een document en gebruikte daar ook de psycho-educatie voor die tijdens de opname in mijn nachtkastje had gelegen. Uiteindelijk is het een kort logboek geworden dat nu gebruikt kan worden in de voorlichting aan hulpverleners.

Het tweede boek dat ik heb geschreven gaat over de emoties die ik heb ervaren tijdens en na afloop van de psychose. Vragen als – Hoe had ik dit kunnen voorkomen? Zou ik hem nog herkennen? Heb ik normale moedergevoelens voor mijn kind? – bleven door mijn hoofd spoken. Ik voelde me enorm schuldig. Hoewel ik een effectieve medische behandeling kreeg voor de psychose, merkte ik dat er onvoldoende maatschappelijke nazorg was. Enorme schuldgevoelens en schaamte kan het herstel in de weg staan.

Is dat de reden dat je je actief bent gaan inzetten voor moeders met psychische klachten na de bevalling?

Dat is eigenlijk heel geleidelijk gegaan, en achteraf gezien is het voor mij heel logisch dat het zo verlopen is. Als meisje van twee jaar wilde ik altijd alles ‘zelf doen’. Door die bewoordingen vond men mij altijd erg eigenwijs, maar juist die eigenschap heeft mij geholpen om de regie over mijzelf te houden. Daarbij heb ik van mijn moeder geleerd dat er ‘overal een oplossing voor is’. Ze is een ontzettend sterke vrouw ondanks het feit dat zij door polio in haar vroege jeugd zwaar invalide is geworden. Per dag kan ze maar heel kort zitten, de rest van de tijd moet ze liggen. Toch hebben zij en mijn vader veel gereisd en wisten ze overal een mouw aan te passen. Desnoods betaalden ze voor drie stoelen in het vliegtuig, zodat mijn moeder kon liggen. Die instelling heb ik ook. Op zoek gaan naar oplossingen en anderen daar mee helpen – in welke vorm dan ook – loopt als een rode draad door mijn leven. Eerst in mijn werk als ICT-er en nu dus in een heel andere vorm als docent en beroepscoach.

Na de publicatie van mijn twee boeken kwamen er vrouwen naar me toe met gelijke ervaringen. We zijn toen een contactdag gaan organiseren en nu is er ook een besloten groep op Facebook. Daarnaast geef ik gastlessen aan verpleegkundigen in het Erasmus MC en aan studenten verloskunde op de Hogeschool in Rotterdam.

Wat is jouw belangrijkste drijfveer?

Het gaat mij erom dat moeders zichzelf beter leren kennen. Het is mijn overtuiging dat je als vrouw de expert bent van je eigen lichaam, de medische professional hoort ter ondersteuning daarvan te zijn. Wetenschappelijk onderzoek is nodig om meer inzicht te krijgen op medisch gebied, maar zegt niets over de gevoelens van moeders. Ik zet me ervoor in dat vrouwen hier mondiger in worden en dat medische professionals leren van de ervaringen van moeders. Het helpen van moeders met psychische problemen na de bevalling moet meer zijn dan het stellen van een diagnose. Niet de diagnose, maar de klachten en gevoelens van de moeder moeten centraal staan.

Ik ben sinds 2013 ambassadeur van de Stichting Samen Sterk zonder Stigma. Dit is een organisatie die zich ervoor inzet om het taboe te doorbreken dat nog steeds bestaat rondom psychische problematiek. Onbegrip, onwetendheid en vooroordelen over de psychische aandoening werkt belemmerend op het herstel van moeders. Dus ook daar kan nog veel verbeterd worden.

Je bent duidelijk een mentor voor anderen. Welke helpers en mentoren ben je zelf tegengekomen op je levenspad?

Ik heb ontzettend geluk gehad dat ik mijn man heb ontmoet. Iedere dag ben ik blij dat we samen zijn. Hij heeft me altijd gesteund en aangemoedigd. Iemand die mij ook goed heeft geholpen tijdens mijn herstelproces was de bedrijfsarts. Zij gaf mij de ruimte om zelf mijn plan van reïntegratie op te stellen, in plaats van mij als patiënt te behandelen. Ik had zelf de regie in handen over mijn herstel en wist dat ik dat aan kon. Juist om die begeleiding los te laten en volledig op mij te vertrouwen, gaf mij een enorme kracht.

We hebben het gehad over jouw eigen levensverhaal, zijn er fictieverhalen waar jij als kind erg van hield?

Ik ben niet zo’n lezer, maar wat ik vroeger erg leuk vond was de televisieserie De Familie Knots en dan vooral Tante Til. Een kloddertje roze hier…en een kloddertje roze daar! Zij schilderde altijd een grappige fantasiewereld met haar verfkwast. Om de vergelijking met mijn kraamtijd te maken: zelf heb ik weinig gemerkt van een roze wolk en kwam juist in een angstaanjagende bizarre wereld terecht. Van de familie Knots naar knotsgek, gelukkig kan er nu om lachen. Humor is sowieso een prettige bondgenoot als je door een afschuwelijke periode gaat. Het helpt om de ervaringen te kunnen relativeren.

Laatste vraag. Wie is voor jou een heldin?

Twee vrouwen springen eruit. Oprah Winfrey, omdat ze op een hele authentieke, inspirerende manier mensen de ruimte geeft om hun verhaal te vertellen. En natuurlijk mijn moeder. Omdat zij, ondanks haar zware handicap, met haar positieve instelling en het denken in oplossingen mij onbewust heeft geholpen om het werk als coach te kunnen doen.

Wil je meer weten over Karin’s activiteiten of haar boeken bestellen?

www.kraambedpsychose.nl
www.psychecoach.nl
www.memam.nl
www.samensterkzonderstigma.nl